Od pokoju w domu do pokoju na świecie

Już po raz 24, między 25 listopada a 10 grudnia w 180 krajach świata realizowana była największa kampania poświęcona tematowi przemocy ze względu na płeć. Ponad 2000 organizacji pozarządowych, grup nieformalnych i osób prywatnych przygotowuje najróżniejsze wydarzenia,

tórych wspólnym celem jest zwrócenie uwagi na problem przemocy ze względu na płeć oraz wywieranie nacisku na wszelkie instytucje i władze odpowiedzialne za podejmowanie działań przeciwko przemocy.

Temat przewodni międzynarodowej Kampanii 2015 brzmi „Od pokoju w domu do pokoju na świecie: zadbajmy o bezpieczną edukację dla wszystkich!". Prawo do bezpiecznej edukacji to jeden z najważniejszych elementów rozwoju człowieka. Jest gwarantowane przez szereg międzynarodowych konwencji, strategii i planów, jednak wciąż kilkadziesiąt milionów dzieci na świecie ma ograniczony dostęp do kształcenia, jest regularnie narażone na przemoc w szkole lub w drodze do/ze szkoły. Dotyczy to przede wszystkim dzieci i młodzieży żyjących na terenach zagrożonych konfliktem zbrojnym lub przesiedlonych/migrujących w wyniku takich konfliktów. Ale przemoc jest POWSZECHNA również w polskiej szkole. Niestety wdrażane w kraju programy przeciwdziałania przemocy w edukacji zupełnie nie rozwiązują problemu, gdyż w ogóle nie trafią do jego źródeł (czytaj więcej na: http://kampania16dni.pl/zasoby-edukacyjne/edukacja-bezpieczna-dla-wszystkich). Dlatego konieczne jest podejmowanie realnych, systemowych działań na rzecz podnoszenia poziomu bezpieczeństwa w edukacji.

Edukacja jest dobrem publicznym i podstawowym prawem człowieka gwarantowanym przez Artykuł 26. uchwalonej w 1948 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz przez wiele międzynarodowych i lokalnych konwencji i traktatów praw człowieka. Mimo to, prawo do edukacji podlega politycznym, ekonomicznym i społecznym manipulacjom, sprawiając, że pewne grupy (głównie kobiety, dziewczynki, osoby z niepełnosprawnością, osoby LGBTQI, migrantki i migranci a także ludność rdzenna) są szczególnie narażone na wykluczenie z dostępu do tego podstawowego prawa. Najnowsze dane pokazują, że ok. 38 milionów ludzi na świecie zostało przesiedlonych, a 16,7 milionów to uchodźcy/uchodźczynie. Dziewczynki i młode kobiety są w szczególności narażone na negatywny wpływ destabilizacji i kryzysów. Według najnowszych danych szacuje się, że na świecie żyje 31 milionów dziewczynek w wieku wczesnoszkolnym i 34 miliony w średnim wieku szkolnym, które nie są zapisywane do szkół. 15 milionów dziewczynek i 10 milionów chłopców nigdy nie zobaczy wnętrza klasy szkolnej. Aż 58 milionów dzieci w wieku szkolnym nie ma dostępu do kształcenia, z czego ok. połowa (28,5 miliona) żyje na obszarach dotkniętych konfliktem zbrojnym.

Fundacja Autonomia, która koordynuje kampanię w Polsce, zwraca uwagę, że wciąż kilkadziesiąt milionów dzieci na świecie jest narażonych na przemoc w szkole lub w drodze do/ze szkoły. Dotyczy to przede wszystkim dzieci i młodzieży żyjących na terenach zagrożonych konfliktem zbrojnym lub przesiedlonych i migrujących w wyniku takich konfliktów. Jednak - jak podkreśla fundacja - przemoc jest powszechna również w polskiej szkole.
Jak wynika z badań dr Iwony Chmury-Rutkowskiej z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, która zajmowała się przemocą seksualną wśród gimnazjalistów, w polskich szkołach przemoc na tle seksualnym jest niemal wszechobecne - na porządku dziennym są takie zachowania jak podglądanie, szarpanie, ściąganie ubrania, niewybredne komentarze dotyczące wyglądu, wulgarne odzywki i sms-y, upublicznianie prywatnych czy nawet intymnych zdjęć i filmów, ataki homofobiczne. Nauczyciele wiedzą o tym, jednak wolą tego tematu nie poruszać, powszechne są stereotypy i podwójne standardy dla chłopców i dziewcząt.

W ramach polskiej kampanii zrealizowanych zostało kilkadziesiąt wydarzeń, m.in. spektakle i happeningi, I Bieg Białej Wstążki, wystawy, spotkania i dyskusje oraz - szczególnie ważne ze względu na przewodni temat tegorocznej kampanii – wydarzenia bezpośrednio dotyczące bezpieczeństwa i przeciwdziałania przemocy w edukacji.

Kampania kończy się w Międzynarodowym Dniu Praw Człowieka (10 grudnia), co ma podkreślać związek między przemocą wobec kobiet a naruszaniem praw człowieka.

Miejmy nadzieje, że ten temat zwróci uwagę na tragiczną sytuację milionów dziewczynek, młodych kobiet, których uniwersalne prawo człowieka do edukacji jest codziennie naruszane lub ograniczane przez przemoc, brak potrzebnych zasobów i dyskryminację. Za nasz obowiązek uznajemy skupienie naszej uwagi na niestabilnej sytuacji edukacyjnej, nie tylko podczas tegorocznej Kampanii 16 Dni Akcji.